नक्षत्रे

एकूण २७ नक्षत्रांचे चक्र असते. प्रत्येक नक्षत्राचे नाडी, गण,योनी, तत्व, देवता आहेत.

१) अश्विनी - आद्यनाडी, अश्वयोनी, देवगण, अश्विनीकुमार
२) भरणी - मध्यनाडी, गजयोनी, मनुष्यगण, यम

राशी
एकूण १२ राशींचे चक्र असते.
चंद्र ज्या राशीत असतो त्याला चंद्रराशी म्हणतात.
सूर्य ज्या राशीत असतो त्याला सूर्यराशी म्हणतात.

राशी स्वामी, स्त्री-पुरुषत्व-स्वभाव
--------------
१) मेष - मंगळ - पुरुषत्व - रजोगुणी
२) वृषभ - शुक्र - स्त्रीत्व - रजोगुणी
३) मिथुन - बुध - पुरुषत्व - सत्वगुणी

संवत्सर (वर्ष)
-------------------------
संदर्भ - भारतीय ज्योतिषशास्त्राचा इतिहास (कै. शं. बा. दीक्षित)
साठ संवत्सरांचे एक चक्र असते.

मास/महिना
[संदर्भ - ग्रह-नक्षत्र-पीडा-परिहार = ले. अनंत मराठे]
(१) सौरमास
(२) चांद्रमास

ऋतू
-----------
ऋतू सहा आहेत.
वसंत - चैत्र + वैशाख (थंडी संपून उन्हाळ्याची सुरुवात)
ग्रीष्म - ज्येष्ठ + आषाढ (तीव्र उन्हाळा, पावसाळ्याची सुरुवात)

योग
चंद्र व सूर्य यांच्या भोगाची बेरीज ८०० कला झाली की त्याला योग म्हणतात.
एकूण २७ योग आहेत.
१) विष्कंभ
२) प्रीति
३) आयुष्मान्‌

करण
-----------
तिथीच्या अर्ध्या भागास करण म्हणतात
एकूण १६ तिथी, ३२ करणे
१) बव - शुक्ल, कृष्ण
२) बालव - शुक्ल, कृष्ण

संदर्भ - ॥धर्मसिंधु॥

- युगाब्द (युगाची सुरुवात)
- मन्वादि (मनूची सुरुवात)
- कल्पादि (कल्पाची सुरुवात)